आरंभ मराठी / तुळजापूर
महाराष्ट्राची कुलस्वामिनी आई तुळजाभवानीच्या शारदीय नवरात्र महोत्सवाला भाविकांचा मोठा प्रतिसाद मिळत असून, आठव्या माळेनिमित्त १८ ऑक्टोबर रोजी तुळजापूर नगरीत दर्शनासाठी भाविकांची मोठी गर्दी झाली होती. लाखो भाविकांच्या श्रद्धेचे केंद्र असलेल्या तुळजाभवानी मंदिरात दर्शनासाठी येणाऱ्या प्रत्येक भाविकाच्या सुरक्षिततेची जबाबदारी मंदिर संस्थान आणि संबंधित सुरक्षा यंत्रणांवर असताना, अभिषेकाच्या रांगेत एका भाविकाकडे पिस्तूल आढळल्याच्या घटनेने खळबळ उडाली आहे.
रविवारी सकाळी साधारण सव्वाआठ वाजण्याच्या सुमारास बिडकर तलावाकडून अभिषेक दर्शनाच्या रांगेतून पुढे येणारा एक भाविक अभिषेक पास तपासणीच्या ठिकाणाजवळ पोहोचला असता, त्याच्या कमरेला पिस्तूल असल्याचे सुरक्षा रक्षकाच्या निदर्शनास आले. त्यानंतर सुरक्षा रक्षकाने तत्काळ संबंधित भाविकाकडे विचारणा केली. त्यावेळी संबंधित भाविकाने आपल्याकडे पिस्तूल बाळगण्याचा परवाना असल्याचे सांगितल्याची माहिती समोर आली आहे.
घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन संबंधित सुरक्षा रक्षकांनी मंदिर प्रशासन आणि पोलिसांना माहिती दिली. त्यानंतर संबंधित भाविकाला पिस्तूल बाजूला ठेवण्यास सांगण्यात आले आणि पुढील पडताळणीसाठी प्रकरण मंदिर पोलीस चौकीपर्यंत पोहोचले. पोलिसांनी संबंधित पिस्तुलाच्या परवान्याची आणि आवश्यक कागदपत्रांची पडताळणी केल्यानंतर कायदेशीर प्रक्रिया पूर्ण करून भाविकाला सोडण्यात आल्याची माहिती उपविभागीय पोलीस अधिकारी मनोहर पाटील यांनी दिली. पोलिसांच्या माहितीनुसार, संबंधित पिस्तूल परवानाधारक होते. त्यामुळे या घटनेत बेकायदेशीर शस्त्र बाळगल्याचे निष्पन्न झाल्याचा दावा करता येत नाही. मात्र, पिस्तूल परवानाधारक असणे आणि गर्दीच्या धार्मिक स्थळी शस्त्र घेऊन प्रवेश करताना लागू असलेल्या सुरक्षा नियमांचे पालन झाले आहे का, या दोन स्वतंत्र बाबी आहेत. त्यामुळे केवळ परवाना असल्याच्या माहितीवर समाधान न मानता मंदिर परिसरातील शस्त्र तपासणी, प्रवेश नियंत्रण आणि संबंधित नियमांची अंमलबजावणी यांची वस्तुनिष्ठ पडताळणी होणे आवश्यक आहे.
तुळजाभवानी मंदिरात सुरक्षेसाठी पोलीस कर्मचारी, सुरक्षा रक्षक आणि विविध तपासणी व्यवस्था कार्यरत असतात. गर्दीच्या काळात भाविकांची तपासणी करणे, संशयास्पद वस्तू किंवा प्रतिबंधित साहित्य आढळल्यास तत्काळ कारवाई करणे आणि संभाव्य धोका टाळणे ही या व्यवस्थेची महत्त्वाची जबाबदारी आहे.
या घटनेमुळे मंदिर संस्थानच्या सुरक्षा नियोजनाबाबतही काही मूलभूत प्रश्न समोर येत आहेत . नवरात्र महोत्सवासाठी गर्दीचे नियोजन, प्रवेशमार्गांवरील तपासणी, शस्त्रासंदर्भातील नियमांची अंमलबजावणी आणि पोलीस व मंदिर सुरक्षा कर्मचाऱ्यांमधील समन्वय यांचा नियमित आढावा घेतला जातो का? परवानाधारक शस्त्र बाळगणाऱ्या व्यक्तींच्या प्रवेशाबाबत स्वतंत्र कार्यपद्धती आहे का? तपासणीच्या ठिकाणी कोणती साधने वापरली जातात आणि ती प्रभावीपणे कार्यरत आहेत का? या बाबींची माहिती समोर येणे महत्त्वाचे आहे.
————————
सुरक्षा अधिक कडक करणार
या घटनेबाबत माहिती देताना उपविभागीय पोलीस अधिकारी मनोहर पाटील यांनी संबंधित भाविक पिस्तूल घेऊन आला होता; मात्र त्याच्याकडे वैध परवाना असल्याचे सांगितले. परवान्याची कागदपत्रे तपासून कायदेशीर प्रक्रिया पूर्ण करण्यात आल्याची माहितीही त्यांनी दिली. तसेच, अशा प्रकारांच्या पार्श्वभूमीवर सुरक्षा अधिक कडक करण्यात येईल असे त्यांनी स्पष्ट केले.
