प्रतिनिधी / धाराशिव
पीक विमा कंपन्याकडून पाठशिवणीचा खेळ सुरू आहे. गल्ला भरून झाल्यानंतर विमा मंजूर करताना कंपन्या हात आखडता घेतात. हा प्रकार घडत असताना सरकार मात्र विमा कंपनीच्या लाभाचे निर्णय घेत आहे. त्यामुळे कंपन्या मालामाल होत असून,शेतकरी अडचणीत येत आहेत. उदाहरण म्हणून यावर्षीच्या पावसाच्या आकडेवारीचा अभ्यास करून आमदार कैलास पाटील यांनी मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्याकडे सविस्तर निवेदन सादर केले आहे.विमा कंपन्यांच्या निकषांमुळे शेतकऱ्यांची कशी अडचण होतेय याचा सविस्तर उलगडा करण्यात आला आहे. त्यामुळे त्यांनी निकष बदलून शेतकऱ्यांना मदत देण्याची मागणी केली आहे.
निवेदनात आमदार कैलास पाटील यांनी पीक विम्याचे एकंदर गणित मांडले आहे.त्यांनी म्हटले आहे की, जिल्ह्यात गेल्या 25 ते 30 दिवसापासुन कुठेही पाऊस झालेला नाही, मात्र अडीच मिलीमीटरच्या पावसाची नोंद झाल्यास पुन्हा पहिल्यापासून दिवसाचे मोजमाप करण्याचा निकष शेतकऱ्यांना अडीचणीचा ठरत आहे.
जिल्ह्यात पाच लाख ४९ हजार ९४९ हेक्टर क्षेत्रावर पेरणी झाली आहे. सोयाबीन पिकाची चार लाख ७३ हजार ८४१ हेक्टरवर पेरा असुन २२ ऑगस्ट अखेर २७८.६ मिलीमीटर पर्जन्यमान झाले आहे. सरासरीच्या तुलनेत ते ७४.६ टक्के आहे. जिल्ह्यात जूनमध्ये ३३.६ मिमी (२६.५टक्के) जुलैमध्ये झालेल्या पावसावर पेरणी झाली. ऑगस्टमध्ये २२ तारखेपर्यंत फक्त १७ मिमी म्हणजे १५ टक्के पाऊस झाला आहे. सोयाबीन फुलोरा अवस्थेत असून पावसाच्या खंडामुळे फुलगळ होऊन नुकसान झाले आहे. प्रधानमंत्री पिक विमा योजनेत प्रतिकूल परिस्थितीत नुकसान भरपाई निश्चित करताना मंडळ निवडण्याच्या निकषांत २१ दिवस व त्यापेक्षा जास्त पावसाचा खंड, सरासरीच्या ५० टक्केपेक्षा कमी पाऊस असे निकष आहेत. ऑगस्ट महिन्यात सर्वच मंडळामध्ये पाऊस पडलेला नाही, परंतु केंद्राच्या विमा कंपनी धार्जिण मार्गदर्शक सुचनेनुसार एका दिवसामध्ये अडीच मिमी पाऊस पडल्यास पावसाचा दिवस गृहीत धरला जातो. पावसाचा खंड मध्येच संपतो. २२ ऑगस्टपर्यंत फक्त २१ दिवसापेक्षा जास्त पावसाचा खंड असलेली ५७ पैकी ३१ मंडळे आहेत. सर्व मंडळामध्ये ऑगस्टमध्ये २२ तारखेपर्यंत कुठेही पाऊस झालेला नाही, तरीही अडीच मिमी पावसाच्या निकषानुसार इतर मंडळे वगळली आहेत. अडीच मिमी पावसाने जमिनीत ओलावा येत नाही. पिकस्थितीत कसलीही सुधारणा होत नाही. मंडळातील पर्जन्यमापकाच्या ठिकाणी पावसाची नोंद झाली की, मंडळातील इतर गावामध्ये पाऊस पडला नसला तरी सर्वदूर पाऊस झाला असा निष्कर्ष काढला जातो हे अन्यायकारक आहे. अशी मंडळेच वगळण्यात येत असून, आकड्यांच्या आधारे पिकांचे नुकसान न ठरवता पिक परिस्थिती पाहून नुकसान ठरविण्याची मागणी आमदार कैलास पाटील यांनी केली आहे.
आमदार कैलास पाटील यांची अभ्यासपूर्ण मांडणी,निकष असे ठरतात सापशिडीचा खेळच
आमदार कैलास पाटील यांनी म्हटले आहे की, कळंब तालुक्यातील गोविंदपूर मंडळात २९ जुलै ते १३ ऑगस्ट १६ दिवसांत पावसाचा खंड होता. १४ ऑगस्टला ६.३ मिमी पाऊस पडला. कळंब मंडळात २९ जुलै ते १३ ऑगस्ट १६ दिवसांत पावसाचा खंड होता. १४ ऑगस्टला फक्त ११.८ मिमी पाऊस पडला. मोहा मंडळात दोन ते १३ ऑगस्ट १२ दिवसांत पावसाचा खंड होता. १४ ऑगस्टला फक्त १०.३ मिमी पाऊस पडला. इटकुर मंडळात २९ जुलै ते १३ ऑगस्ट १६ दिवसांत पावसाचा खंड होता. १४ ऑगस्टला १२.५ मिमी पाऊस पडला. तुळजापूर तालुक्यातील नळदुर्ग मंडळात दोन ते ११ ऑगस्ट दहा दिवस पावसाचा खंड होता. १२ ऑगस्टला सात मिमी पाऊस पडला. पारगाव (ता.वाशी) मंडळात तीन ते १३ ऑगस्ट ११ दिवस पावसाचा खंड होता. १४ ऑगस्टला फक्त ५.८ मिमी पाऊस पडला. जवळा (ता.परंडा) मंडळात २९ जुलै ते १६ ऑगस्ट १९ दिवसांत पावसाचा खंड होता. १७ ऑगस्टला फक्त १०.८ मिमी पाऊस पडला. यानंतर मंडळात आजपर्यंत एकही दिवस पाऊस झाला नाही. परंतु अडीच मिमी पावसाच्या निकषानुसार ही मंडळे वगळण्यात आली आहेत. हे पावसाचे निकष म्हणजे सापशिडीचा खेळ असल्याचे त्यांनी सांगितले आहे.
